Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP), T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürütülen, tamamen ulusal bütçeden finanse edilen ve geri ödemesiz hibe sağlayan bir destek programıdır. Her yıl düzenli olarak hayvancılık, ürün işleme, yenilenebilir enerji, akıllı tarım ve kırsal turizm yatırımları desteklenmektedir. Başvuru takvimi her yıl güncellenir — hazırlığınızı önceden tamamlayın.
📊 KKYDP Hibe Hesaplayıcı
Yatırım bütçenizi ve hibe oranınızı hemen belirleyin
KKYDP Nedir, Amacı Ne?
Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP); 5488 sayılı Tarım Kanunu’nun 19. maddesi ve 2800 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’na dayanılarak hazırlanmış, yıllık tebliğlerle güncellenen bir hibe destek programıdır.
Programın amacı resmi olarak şöyle tanımlanmıştır: Kırsal alanda gelir düzeyinin yükseltilmesi, tarımsal üretim ve tarıma dayalı sanayi entegrasyonunun sağlanması için aile işletmeciliği faaliyetleri ile mikro, küçük ve orta ölçekli işletmelerin desteklenmesi, kırsal alanda alternatif gelir kaynaklarının oluşturulması ve yeni teknoloji içeren yatırımların teşvik edilmesi.
Özetle: Tarımsal yatırımınızı modernize etmek, yeni tesis kurmak veya işleme kapasitesi oluşturmak istiyorsanız, devlet bu yatırımın önemli bir bölümünü hibe olarak karşılıyor.
KKYDP mi, IPARD mı? Hangisi Size Uygun?
Bu iki programın ayrımını bilmek, başvurudan önce en kritik kararı doğru vermenizi sağlar.
| Özellik | KKYDP | IPARD |
|---|---|---|
| Yöneten kurum | Tarım ve Orman Bakanlığı (TRGM) | TKDK |
| Finansman | Ulusal bütçe | AB + Türkiye ortak |
| Başvuru yeri | İl Tarım ve Orman Müdürlüğü/Online Başvuru | TKDK Online Sistemi |
| Hedef kitle | KOBİ (mikro, küçük, orta ölçek) | Tüm yatırımcılar |
| AB standardı zorunluluğu | Hayır | Evet |
| Başvuru sıklığı | Yılda 1 kez | Çağrı dönemlerine göre |
| Hibe oranı | %50 – %65 | %50 – %65 |
| Karar mercii | İl + Merkez Komisyonu | TKDK |
| Sonuç süresi | 2–4 ay | 3–5 ay |
Her iki programa da aynı anda başvurabilir misiniz? Aynı harcama kalemi için iki farklı hibeden yararlanılamaz. Ancak projenizin farklı kalemlerine farklı destekler planlanabilir. Bunu birlikte değerlendiriyoruz.
KKYDP Başvuru Şartları — Uygunluk Kriterleri
✅ Başvurabilecekler: Üretici örgütleri ile kadınlar ve genç girişimciler öncelikli olmak üzere, mikro, küçük veya orta ölçekli işletme statüsündeki gerçek kişi şahıs işletmeleri ve tüzel kişi şirketler (limited, anonim, kollektif şirketler, kooperatifler, tarımsal üretici birlikleri ve ıslah amaçlı yetiştirici birlikleri) başvurabilir.
Genç girişimci tanımı: Başvuru tarihi itibarıyla 18 yaşını doldurmuş, 41 yaşından gün almamış gerçek kişi.
Zorunlu ön koşullar: Bakanlığın ÇKS, tarımsal üretim kayıt sistemi veya diğer kayıt sistemlerinden birine kayıtlı olmak zorunludur. Vergi ve SGK borcu olmamalı; son üç yıl üst üste vergi öncesi zarar gösteren işletmeler başvuramaz; yetkili müdürler ile ortakların adli sicil kaydı olmamalıdır.
❌ Başvuramayacaklar: Kamu görevlileri ve devlet memurları bireysel başvuruda bulunamaz. KOBİ sınırını aşan büyük ölçekli işletmeler bu programın kapsamı dışındadır.
Yatırım Nerede Yapılabilir? Arazi ve Ruhsat Şartları
Bu bölüm, başvuru öncesinde en çok gözden kaçırılan teknik detayları içeriyor. Arazi uygunsuzluğu veya eksik izin, hazırlanmış bir dosyayı sıfırlayabilir.
Kırsal alan şartı: Yatırım yerinin köy, belde, kırsal mahalle veya TÜİK tarafından kır ya da orta yoğun kent olarak tanımlanmış yerleşim birimlerinden birinde bulunması gerekir.
Tarım arazisi izni: Tarım arazileri üzerinde yapılacak tüm yatırımlar için 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında izin alınması zorunludur. Bu izin belgesi başvuru aşamasında sisteme yüklenmelidir. İzin gerektirmediği durumlarda ise İl Müdürlüğünden alınan muafiyet yazısı yüklenir.
Orman, mera ve zeytin arazileri: 6831 sayılı Orman Kanunu, 4342 sayılı Mera Kanunu veya 3573 sayılı Zeytincilik Kanunu kapsamındaki araziler için ayrıca izin belgesi zorunludur.
Kiralık arazi: Kira sözleşmesinin başvuru süresi içerisinde başlamak üzere en az 7 yılı kapsaması gerekir. İnşai faaliyet içeren projelerde ayrıca tapu üzerine üst hakkı şerhi zorunludur.
Hisseli arazi: Diğer hissedarların muvafakatnamesi ve tesis faaliyete geçtikten sonra en az 7 yıl süreyle başka tesis kurmayacaklarına dair noter onaylı taahhütname gerekir.
⚠️ Kritik Uyarı: Sözleşme imzalanmadan önce yatırıma kesinlikle başlayamazsınız. Sözleşmeden önce başlayan yatırım giderleri hibe kapsamı dışında kalır.
Hangi Yatırımlar KKYDP Kapsamında?
KKYDP, Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımlar ve Kırsal Ekonomik Altyapı Yatırımları olmak üzere iki ana kategori altında toplamda 13 yatırım konusunu kapsıyor.
A — Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımlar: Büyük Ölçekli Yatırımın Doğru Adresi
Bu kategori, KKYDP’nin en yüksek hibe limitlerini barındıran ana yatırım grubudur. Tarımsal ürün işleme, hayvancılık sabit yatırımları, yenilenebilir enerji, su ürünleri yetiştiriciliği ve gübre üretim tesisleri bu kategorinin kapsamına giriyor.
Hibeye esas proje üst limitleri her yıl yayımlanan tebliğle yeniden belirleniyor. Güncel limitler için Tarım Reformu Genel Müdürlüğü’nün resmi sayfasını takip edin ya da bizimle iletişime geçin — her dönem açıklandığında sizi bilgilendiriyoruz.
Kritik Kural — Tek Ürün Grubu: Aynı projede farklı konu kodlarına giren ürün veya ürün gruplarının birlikte işlenmesine yönelik başvuru yapılamaz. Örneğin sütün işlendiği bir tesiste aynı projede meyve-sebze işleme kalemi bulunamaz. Soğuk hava depolarında farklı ürün gruplarının birlikte depolanması ise bu kuralın istisnasıdır.
1. Tarımsal Ürünlerin İşlenmesi, Paketlenmesi ve Depolanması (TÜİ)
Bu başlık altında dört ayrı alt konu kodu var. Hangi ürünü işlediğinize göre doğru alt kodu seçmek şart — yanlış koda yapılan başvurular değerlendirme dışı bırakılıyor.
TÜİ-A — Tıbbi ve Aromatik Bitki İşleme
Lavanta, kekik, nane, adaçayı, kimyon, çemen gibi tıbbi ve aromatik bitkilerin işlenmesi, kurutulması ve paketlenmesine yönelik tesisler bu kod altında destekleniyor.
Desteklenen yatırımlar: Konveyörlü veya tünel tipi kurutma hatları, eleme ve ayıklama makineleri, damıtma üniteleri (uçucu yağ üretimi), öğütme ve granül hazırlama ekipmanları, torbalama ve paketleme makineleri, soğuk depolama üniteleri, kalite kontrol laboratuvarı altyapısı.
Somut örnekler: Lavanta uçucu yağı damıtma ve paketleme tesisi, kekik-nane-adaçayı kurutma hattı ve çay paketleme ünitesi, çemen ve kimyon öğütme-paketleme tesisi, ıhlamur ve kuşburnu kurutma + paketleme hattı.
Uygun başvuru nitelikleri: Yeni tesis, kısmen tamamlama, kapasite artırımı, teknoloji yenileme. Hibe oranı: %50 – %65
TÜİ-B — Bitkisel Ürün İşleme
Meyve, sebze, hububat, baklagil, yağlı tohumlar ve bitkisel kaynaklı ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve depolanmasına yönelik tesisler.
Desteklenen yatırımlar:
Meyve-sebze işleme alanında yıkama, sıralama, boyutlandırma ve paketleme hatları; salça, reçel, meyve suyu, komposto ve konserve üretim hatları; pastörizasyon ve sterilizasyon ekipmanları; soğuk hava deposu inşaatı ve iklimlendirme sistemleri bu kapsamda değerlendiriliyor.
Kurutma tesisleri alanında ise güneş enerjili veya konveyörlü kurutma hatları (incir, kayısı, üzüm, domates, biber, fındık için altyapı dahil), kurutma tünelleri ve soğuk depolama üniteleri destekleniyor.
Yağlı tohum ve tahıl işlemede zeytinyağı entegre işleme tesisi (hasat makinesi hariç), rafine ünitesi, dolum ve paketleme hatları ile hububat ve baklagil işleme, değirmencilik, paketleme ve depolama tesisleri kapsam dahilinde.
Somut örnekler: İncir ve kayısı kurutma + sınıflandırma + paketleme tesisi, domates salçası ve biber sosu üretim hattı, zeytinyağı entegre işleme ve şişeleme ünitesi, üzüm pekmezi ve kurutulmuş meyve işleme hattı, büyük kapasiteli meyve soğuk hava deposu.
Uygun başvuru nitelikleri: Yeni tesis, kısmen tamamlama, kapasite artırımı, teknoloji yenileme. Hibe oranı: %50 – %65
TÜİ-C — Hayvansal Ürün İşleme
Süt, et, yumurta ve diğer hayvansal kaynaklı ürünlerin işlenmesi ve paketlenmesine yönelik tesisler.
Desteklenen yatırımlar:
Süt ve süt ürünleri işlemede pastörizasyon ve UHT hattı, peynir-yoğurt-ayran-tereyağı üretim ekipmanları, soğuk hava deposu ve depolama tankları, ambalajlama ve etiketleme hatları, laboratuvar ve kalite kontrol altyapısı ile atık su arıtma sistemleri hibe kapsamında.
Et ve et ürünleri işlemede ise et parçalama tesisi, sucuk-salam-pastırma-kavurma üretim hatları, marinasyon ve vakum paketleme ekipmanları ile soğuk zincir depolama altyapısı destekleniyor.
Yumurta işlemede yıkama, boyutlandırma ve paketleme hatları ile soğuk muhafaza üniteleri kapsam dahilinde.
Somut örnekler: Günlük 5.000 lt kapasiteli peynir üretim tesisi, köy yoğurdu ve tereyağı işleme ünitesi, et işleme ve sucuk üretim hattı, organik yumurta paketleme tesisi.
AB Gıda Standartları: Hayvansal ürün işleme tesisleri, Tarım ve Orman Bakanlığı mevzuatı kapsamında İşletme Kayıt/Şartlı Onay/Onay belgesi almak zorunda. Sözleşme aşamasında isteniyor — başvurudan önce bu süreci başlatın.
Uygun başvuru nitelikleri: Yeni tesis, kısmen tamamlama, kapasite artırımı, teknoloji yenileme. Hibe oranı: %50 – %65
TÜİ-Ç — Çelik Silo ve Soğuk Hava Deposu
Büyük ölçekli depolama yatırımları bu ayrı alt kod altında değerlendiriliyor.
Desteklenen yatırımlar: Galvanizli çelik silo inşaatı (tahıl, hububat, baklagil), büyük kapasiteli soğuk hava deposu inşaatı ve iklimlendirme sistemleri, kontrollü atmosfer depolama altyapısı.
Somut örnekler: Büyük kapasiteli buğday çelik silosu, kontrollü atmosfer elma-armut soğuk hava deposu, toptancı hali entegre soğuk depo.
Depo Uyarısı: Tebliğ, doğal yapıların (mağara, kaya oyuğu vb.) depo kapsamında kabul edilmeyeceğini açıkça düzenliyor.
Dikkat — Kısıtlı Nitelik: Bu alt kod yalnızca yeni tesis ve teknoloji yenileme niteliğinde başvuruya açık. Kısmen tamamlama ve kapasite artırımı başvurusu yapılamıyor.
Uygun başvuru nitelikleri: Yeni tesis, teknoloji yenileme. Hibe oranı: %50 – %65
2. Tarımsal Üretime Yönelik Sabit Yatırımlar (TÜY)
Bu başlık altında 6 farklı alt konu kodu bulunuyor. Her alt kod farklı bir üretim sektörünü kapsıyor — doğru kodu seçmek başvurunuzun temelini oluşturuyor.
TÜY-A — Modern Yeni Seralar
İçerisinde ışık, ısı, nem, hava akışı ve CO₂ gibi çevre koşullarının yapay yollarla kontrol altında tutulduğu tüm kapalı üretim ortamları bu kapsamda. Dikey tarım tesisleri de dahil.
Desteklenen yatırımlar: Cam veya polietilen sera yapımı, iklimlendirme ve ısıtma sistemleri, damla sulama ve fertigasyon altyapısı, aydınlatma sistemleri, CO₂ dozlama sistemleri, otomasyon ve kontrol sistemleri, hasat sonrası soğutma altyapısı.
Somut örnekler: Modern domates-biber serası, çilek yetiştiriciliği yüksek tüneli, ısı pompalı modern salatalık serası, dikey tarım modülü kurulumu.
TDİOSB Önceliği: Kapalı ortamda bitkisel üretim yatırımlarında, ilinizde Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgesi (TDİOSB) varsa puan sıralamasına bakılmaksızın bu bölgedeki projeler önce destekleniyor. TDİOSB’de yatırım planlıyorsanız ciddi bir avantajınız var.
Dikkat — Kısıtlı Nitelik: Yalnızca yeni tesis ve teknoloji yenileme niteliğinde başvuru yapılabiliyor.
Uygun başvuru nitelikleri: Yeni tesis, teknoloji yenileme. Hibe oranı: %50 – %65
TÜY-B — Büyükbaş Hayvancılık Sabit Yatırım
Süt ve besi amaçlı büyükbaş hayvancılık (inek, manda) tesisleri.
Desteklenen yatırımlar: Ahır inşaatı veya modernizasyonu, serbest ve bağlı duraklı sistemler, sağım ünitesi ve ekipmanları, süt soğutma tankı ve süt hattı, yem karma ve dağıtım sistemi, silaj çukuru ve yem deposu, gübre deposu ve sıvı gübre yönetim sistemi, bakıcı evi, hayvan kimlik ve takip sistemi ekipmanları, izoleli portatif hayvan barınağı çadırı (kapasite oranında, 1 adet).
Somut örnekler: Serbest duraklı inek ahırı ve robotik sağım ünitesi, manda ahırı modernizasyonu, besi ahırı ve padok inşaatı, mevcut ahırın havalandırma ve gübre sistemi modernizasyonu.
Su Kısıtı Havzaları — Kritik Uyarı: Bakanlığın belirlediği su kısıtı olan havzalarda büyükbaş için yeni tesis ve kısmen tamamlama başvuruları hibe kapsamı dışındadır. Arazinizin bu listeye girip girmediğini başvurudan önce İl Müdürlüğü’nden teyit edin.
Süt Havzası Öncelikli İller (+Puan): Amasya, Bingöl, Bitlis, Çorum, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Muş, Tokat ve Tunceli.
Besi Havzası Öncelikli İller (+Puan): Ağrı, Ardahan, Artvin, Bayburt, Bingöl, Bitlis, Elazığ, Erzincan, Erzurum, Gümüşhane, Hakkâri, Iğdır, Kars, Malatya, Muş, Sivas, Şırnak, Tunceli ve Van.
Uygun başvuru nitelikleri: Yeni tesis, kısmen tamamlama, kapasite artırımı, teknoloji yenileme. Hibe oranı: %50 – %65
TÜY-C — Küçükbaş Hayvancılık Sabit Yatırım
Koyun ve keçi yetiştiriciliği (süt ve et amaçlı) tesisleri.
Desteklenen yatırımlar: Kapalı veya yarı açık barınak inşaatı, küçükbaş sağım ünitesi, yem deposu ve dağıtım sistemi, gübre yönetim altyapısı, bakıcı evi, gezginci/yaylacı üreticiler için karavan alımı (Bakanlık kayıt belgesi şartıyla), izoleli portatif hayvan barınağı çadırı.
Somut örnekler: Koyun ahırı ve sağım ünitesi, entegre keçi barınağı, mevcut ağılın modernizasyonu ve sağım sistemi kurulumu, damızlık küçükbaş işletmesi altyapısı.
Uygun başvuru nitelikleri: Yeni tesis, kısmen tamamlama, kapasite artırımı, teknoloji yenileme. Hibe oranı: %50 – %65
TÜY-Ç — Kanatlı Yetiştiriciliği Sabit Yatırım
Broiler, hindi, ördek, bıldırcın ve yumurta tavuğu yetiştiricilik tesisleri.
Desteklenen yatırımlar: Entegre kümes inşaatı, otomatik yemleme ve sulama sistemleri, havalandırma ve iklimlendirme altyapısı, biyogüvenlik sistemleri, gübre depolama ve biyogaz hazırlık altyapısı, kafes-kafessiz ve organik yetiştiricilik sistemleri, otomatik yumurta toplama, sınıflandırma ve paketleme hatları.
Planlı Üretim Bölgesi İlleri: Adana, Adıyaman, Amasya, Bingöl, Çorum, Elazığ, Gaziantep, Giresun, Hatay, Kilis, Kahramanmaraş, Malatya, Ordu, Osmaniye, Samsun, Sinop ve Tokat illerinde kanatlı yatırımlarına artı puan veriliyor — ancak üretim planlaması kısıtları da söz konusu olabiliyor. Başvurmadan önce İl Müdürlüğü ile mutlaka teyit edin.
Uygun başvuru nitelikleri: Yeni tesis, kısmen tamamlama, kapasite artırımı, teknoloji yenileme. Hibe oranı: %50 – %65
TÜY-D — Kültür Mantarı Sabit Yatırım
Ticari ölçekte kültür mantarı üretim tesisleri.
Desteklenen yatırımlar: Yetiştirme odaları (mantarlık) inşaatı, iklimlendirme sistemleri, sterilizasyon ekipmanları, kompost ve substrat hazırlama üniteleri, soğutma ve havalandırma sistemleri, hasat ve paketleme ekipmanları, soğuk zincir altyapısı.
Somut örnekler: İstiridye mantarı entegre üretim tesisi, shiitake yetiştirme odaları, portobello mantarı üretim ve paketleme hattı, karma mantar üretim ve işleme tesisi.
Uygun başvuru nitelikleri: Yeni tesis, kısmen tamamlama, kapasite artırımı, teknoloji yenileme. Hibe oranı: %50 – %65
TÜY-E — Büyükbaş ve Küçükbaş Hayvan Kesimhaneleri
Dikkat — Sadece Modernizasyon: Bu alt kod yalnızca teknoloji yenileme ve modernizasyon niteliğinde başvuruya açık. Yeni kesimhane inşaatı bu kod altında hibe kapsamına girmiyor.
Desteklenen yatırımlar: Mevcut kesimhane ekipmanlarının modernizasyonu, soğuk zincir altyapısının güncellenmesi, AB gıda güvenliği standartlarına uyum kapsamındaki yenileme yatırımları, atık su arıtma sistemi modernizasyonu.
Uygun başvuru nitelikleri: Yalnızca teknoloji yenileme. Hibe oranı: %50 – %65
TÜY-F — Kanatlı Kesimhaneleri
Büyükbaş-küçükbaş kesimhanelerinin aksine kanatlı kesimhanelerinde yeni tesis dahil tüm niteliklerde başvuru yapılabiliyor.
Desteklenen yatırımlar: Kanatlı kesim ve iç organ temizleme hattı, soğutma ve dondurma altyapısı, paketleme ve vakum sistemleri, atık yönetim altyapısı.
Uygun başvuru nitelikleri: Yeni tesis, kısmen tamamlama, kapasite artırımı, teknoloji yenileme. Hibe oranı: %50 – %65
3. Yenilenebilir Enerji Kaynakları Kullanımına Yönelik Yatırımlar (YEÜ)
Dikkat — Sadece Modernizasyon: Bu kategoride Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımlar kapsamındaki yenilenebilir enerji desteği yalnızca teknoloji yenileme niteliğinde geçerli. Yeni enerji tesisi kurmak isteyenler Kırsal Ekonomik Altyapı kategorisindeki AİFG-D kodunu veya TKDK–IPARD programını incelemelidir.
Desteklenen yatırımlar: Mevcut tarımsal işletmeye bağlı güneş enerji sistemi (GES) modernizasyonu, biyogaz üretim tesisi güncelleme yatırımları, rüzgar enerji sistemi teknoloji yenilemesi, şebekeden bağımsız (off-grid) sistemlerin modernizasyonu.
Jeotermal İstisna: Jeotermal yatırımlarında kuyu açılışı hibe kapsamı dışındadır.
GES Arazi İzni: Tarım arazisi üzerinde kurulacak GES yatırımlarında 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında arazi izin belgesi başvuru aşamasında sisteme yüklenmelidir.
Uygun başvuru nitelikleri: Yalnızca teknoloji yenileme. Hibe oranı: %50 – %65
4. Su Ürünleri Yetiştiriciliğine Yönelik Yatırımlar (SÜİ)
Konu Kodu: SÜİ-A (Denizlerde Yetiştiricilik) | SÜİ-B (İç Sularda Yetiştiricilik)
Bu kategori büyük ölçekli ticari su ürünleri yatırımlarını kapsıyor. Küçük aile ölçeğinde su ürünleri yatırımları için Kırsal Ekonomik Altyapı kategorisindeki SÜY kodu daha uygun.
Desteklenen yatırımlar:
İç sularda yetiştiricilik (SÜİ-B) kapsamında alabalık, yayın, sazan, mersin balığı ve tilapya gibi tatlısu türleri için entegre yetiştiricilik tesisi, havuz sistemleri ve sirkülasyon altyapısı, kuluçkahane tesisleri, yemleme sistemleri, hasat ve işleme altyapısı, soğuk zincir depolama destekleniyor.
Denizlerde yetiştiricilik (SÜİ-A) kapsamında çipura, levrek, kalkan gibi deniz balıkları için kafes yetiştiricilik altyapısı, midye ve istiridye yetiştiricilik tesisleri, deniz salyangozu üretim altyapısı, soğuk zincir ve işleme üniteleri hibe kapsamında.
Somut örnekler: Entegre alabalık tesisi, Karadeniz kalkan kafes yetiştiriciliği altyapısı, Ege çipura-levrek kafes tesisi, midye yetiştiricilik ve paketleme tesisi.
Yeni Tesis Ön İzni: Su ürünleri yeni tesis başvurularında ön izin belgesi için İl Müdürlüğü’ne dilekçe verilmiş ve kayda alınmış olması şart. Bu adımı başvurudan önce tamamlayın.
Uygun başvuru nitelikleri: Yeni tesis, kısmen tamamlama, kapasite artırımı, teknoloji yenileme. Hibe oranı: %50 – %65
5. Hayvansal ve Bitkisel Orijinli Gübre İşlenmesi, Paketlenmesi ve Depolanması (HOG)
Konu Kodu: HOG-A (Hayvansal Orijinli) | HOG-B (Bitkisel Orijinli)
Organik tarımın yaygınlaşması ve sürdürülebilir üretim hedefleriyle birlikte organik gübre üretim tesisleri KKYDP’de ayrı bir kategori olarak destekleniyor.
Desteklenen yatırımlar:
Hayvansal orijinli gübre (HOG-A) kapsamında ahır gübresi ve sıvı gübre işleme tesisi, kompost üretim platformu ve çevirme ekipmanları, solucan gübresi (vermikompost) üretim altyapısı, gübre granülleme ve paketleme hatları, depolama üniteleri destekleniyor.
Bitkisel orijinli gübre (HOG-B) kapsamında bitki artıkları, sap, saman ve yeşil atıklardan kompost üretim tesisi, humik asit üretim ekipmanları, granülleme ve paketleme hatları hibe kapsamında.
Somut örnekler: Entegre hayvancılık işletmesine bağlı organik gübre üretim ve paketleme tesisi, katı ve sıvı ahır gübresi işleme ünitesi, kooperatif ölçeğinde kompost üretim tesisi.
Uygun başvuru nitelikleri: Yeni tesis, kısmen tamamlama, kapasite artırımı, teknoloji yenileme. Hibe oranı: %50 – %65
B — Kırsal Ekonomik Altyapı Yatırımları: Aile İşletmesinden Akıllı Tarıma
Bu kategori, büyük ölçekli tesis yatırımı yapmadan da KKYDP’den hibe alabileceğinizi gösteren bölümdür. Küçük ve orta ölçekli üreticiler, aile işletmeleri ve kooperatifler için tasarlanmış. A kategorisine kıyasla hibeye esas proje limitleri daha düşük tutulmuş — ancak bu limitlerin de her yıl yeni tebliğle güncellendiğini unutmayın.
Konu Kodu Neden Önemli? Başvuru sistemi konu koduna göre çalışır. Yanlış kod seçimi başvurunuzu baştan sıfırlayabilir. Aşağıda her alt konu için kodu ve uygun nitelikleri veriyoruz.
6. Aile İşletmeciliği Faaliyetlerinin Geliştirilmesine Yönelik Altyapı Yatırımları (AİFG)
Bu başlık altında 5 farklı alt konu kodu var. Hangi yatırımın hangi koda girdiğini doğru belirlemek kritik.
AİFG-A — Bitkisel ve Hayvansal Ürünlerin Paketlenmesi ve Depolanması
Tarımsal ürünlerin aile işletmesi ölçeğinde paketlenmesi ve depolanmasına yönelik tesisler.
Desteklenen yatırımlar: Paketleme makineleri, etiketleme sistemleri, vakum paketleme ekipmanları, küçük ölçekli soğuk depolama üniteleri, taşıma bantları ve eleme sistemleri.
Somut örnekler: Köy kooperatifinin peynir paketleme ünitesi, sebze yıkama-paketleme hattı, fındık eleme-paketleme ekipmanı.
Uygun başvuru nitelikleri: Yeni tesis, kısmen tamamlama, kapasite artırımı, teknoloji yenileme. Hibe oranı: %50 – %65
AİFG-B — Tarımsal Ürünlerin Depolanması (Çelik Silo ve Soğuk Hava Deposu)
Dikkat — Kısıtlı Nitelik: Bu alt kod yalnızca yeni tesis için geçerli. Kapasite artırımı veya modernizasyon başvurusu yapılamıyor.
Desteklenen yatırımlar: Küçük ölçekli galvanizli çelik silo inşaatı ve ekipmanları, soğuk hava odası yapımı ve iklimlendirme sistemleri.
Somut örnekler: Aile işletmesi hububat silosu, küçük meyve soğuk hava deposu.
Uygun başvuru nitelikleri: Yalnızca yeni tesis. Hibe oranı: %50 – %65
AİFG-C — Tarımsal Sabit Yatırımlar
Hayvancılık ve bitkisel üretim tesisleri aile işletmesi ölçeğinde bu kod altında destekleniyor.
Desteklenen yatırımlar: Küçük ölçekli ahır inşaatı ve ekipmanları, barınak modernizasyonu, sağım ünitesi, yem deposu, gübre yönetim sistemi, küçük sera ve yüksek tünel yapımı.
Somut örnekler: Küçükbaş barınak + sağım ünitesi, aile ölçeğinde süt sığırı ahırı modernizasyonu, 500 m² aile serası.
Su Kısıtı Uyarısı: Büyükbaş yetiştiriciliğinde su kısıtı olan havzalarda yeni tesis ve kısmen tamamlama başvuruları kabul edilmiyor. İl Müdürlüğü’nden teyit edin.
Uygun başvuru nitelikleri: Yeni tesis, kısmen tamamlama, kapasite artırımı, teknoloji yenileme. Hibe oranı: %50 – %65
AİFG-Ç — Kültür Mantarı Üretim Tesisi
Aile ölçeğinden başlayabileceğiniz, düşük arazi gereksinimi ve yüksek katma değeriyle öne çıkan bir yatırım alanı.
Desteklenen yatırımlar: Mantarlık (yetiştirme odası) inşaatı, iklimlendirme ve nem kontrol sistemleri, sterilizasyon ekipmanları, kompost ve substrat hazırlama üniteleri, hasat ve paketleme ekipmanları.
Somut örnekler: İstiridye mantarı yetiştirme ünitesi, shiitake mantarı üretim tesisi, portobello mantarı yetiştirme odası ve paketleme hattı.
Uygun başvuru nitelikleri: Yeni tesis, kısmen tamamlama, kapasite artırımı, teknoloji yenileme. Hibe oranı: %50 – %65
AİFG-D — Yenilenebilir Enerji Tesisleri (Aile İşletmesi Ölçeği)
Dikkat — Kısıtlı Nitelik: Bu alt kod yalnızca teknoloji yenileme niteliğinde başvuruya açık.
Desteklenen yatırımlar: Tarımsal işletmeye bağlı küçük ölçekli güneş enerjisi sistemi modernizasyonu ve yenilenebilir enerji altyapısı güncellemesi.
Uygun başvuru nitelikleri: Yalnızca teknoloji yenileme. Hibe oranı: %50 – %65
AİFG — A İş Planı (Makine Ekipman Alımı)
İnşaat içermeyen, yalnızca makine-ekipman odaklı küçük ölçekli yatırımlar için özel iş planı kapsamı.
Özel Koşul: Bu kapsamda başvuru için son başvuru tarihinden önce Bakanlık kayıt sistemine en az 1 yıldır kesintisiz kayıtlı olmak zorunludur. Bu şartı sağlamayan başvurular değerlendirme dışı bırakılır.
Uygun başvuru nitelikleri: Yalnızca teknoloji yenileme. Hibe oranı: %50 – %65
7. Arıcılık ve Arı Ürünlerine Yönelik Yatırımlar (AÜİP)
Hem yetiştiricilik altyapısı hem işleme tesisleri bu kod altında destekleniyor.
Desteklenen yatırımlar:
İşleme ve paketleme tesisi olarak bal sızdırma ve süzme üniteleri, dolum ve paketleme ekipmanları, balmumu işleme ve kalıplama sistemleri, propolis ekstraksiyon ekipmanları, arı sütü işleme altyapısı, soğuk muhafaza üniteleri destekleniyor.
Gezginci arıcılık için özel destekte ise Tebliğ’e göre 200 adet ve üzeri arılı kovan ile gezginci arıcılık yapan veya 100 adet ve üzeri kovana sahip ana arı üretimi yapan üreticiler için arıcı barakası veya karavanı alımı hibe kapsamında değerlendiriliyor. Arıcı barakasının demonte sökülüp takılabilir yapıda olması şart.
Arıcılık Avantajı: Bu kategoride makine ekipman yerleşim planı sunulması zorunlu değil — diğer kategorilere kıyasla başvuru sürecini kolaylaştırıyor.
Dikkat — Kısıtlı Nitelik: Yeni tesis ve teknoloji yenileme niteliğinde başvuru yapılabiliyor. Kısmen tamamlama ve kapasite artırımı bu kod altında mümkün değil.
Uygun başvuru nitelikleri: Yeni tesis, teknoloji yenileme. Hibe oranı: %50 – %65
8. Bilişim Sistemleri ve Eğitimi — Akıllı Tarım Uygulamaları (BSY)
KKYDP’nin dijital tarım odaklı yeni kategorisi. Tarımsal üretimde teknoloji kullanan işletmeler için tasarlanmış.
Desteklenen yatırımlar:
Sensör ve izleme sistemleri olarak toprak nem sensörleri, hava istasyonları, bitki sağlığı izleme ve hayvan takip sistemleri destekleniyor.
Yapay zeka ve karar destek sistemleri kapsamında tarımsal yapay zeka yazılımları, mahsul tahmin sistemleri, hastalık ve zararlı erken uyarı sistemleri ile akıllı sulama otomasyonu hibe kapsamında.
Çiftlik bilgi ve yönetim sistemleri alanında ise sürü yönetim yazılımları, sera otomasyon sistemleri, tarım dronu ve görüntü işleme altyapısı ile robotik hasat ekipmanları destekleniyor.
Önemli: Bu kategori yalnızca mevcut çalışan bir tarımsal işletmeye entegre edilecek akıllı tarım yatırımlarını kapsıyor. Başka tarımsal faaliyet olmaksızın yalnızca bilişim ekipmanı alımı bu kapsama girmiyor.
Dikkat — Kısıtlı Nitelik: Yalnızca teknoloji yenileme/modernizasyon niteliğinde başvuru yapılabiliyor.
Uygun başvuru nitelikleri: Yalnızca teknoloji yenileme. Hibe oranı: %50 – %65
9. El Sanatları (Zanaatkârlık) ve Katma Değerli Ürünlere Yönelik Yatırımlar (ESKÜ)
Kırsal alanda geleneksel el sanatlarını ve yerel katma değerli ürün üretimini modernize etmek isteyen girişimciler için. Tebliğ ekinde tanımlanan ürün listesi esas alınıyor.
Desteklenen faaliyet alanları: Geleneksel dokumacılık (kilim, halı, oya, şal), ahşap el işleri ve mobilya atölyesi, seramik ve çömlek üretim atölyesi, geleneksel gıda ürünleri üretim tesisi (tarhana, pekmez, reçel, yöresel salamura), coğrafi işaretli ürün üretim ve paketleme, geleneksel deri ürünleri atölyesi.
Somut örnekler: Yöresel tarhana ve ev makarnası üretim atölyesi, kilim dokuma tezgahları ve atölye altyapısı, el yapımı seramik üretim ve satış ünitesi.
Dikkat — Kısıtlı Nitelik: Yeni tesis ve teknoloji yenileme niteliğinde başvuru yapılabiliyor. Kısmen tamamlama ve kapasite artırımı mümkün değil.
Uygun başvuru nitelikleri: Yeni tesis, teknoloji yenileme. Hibe oranı: %50 – %65
10. İpek Böceği Yetiştiriciliğine Yönelik Yatırımlar (İPY)
Türkiye’de yeniden ilgi gören, niş ama değerli bir yetiştiricilik alanı.
Desteklenen yatırımlar: İpekböceği yetiştirme evi (tuvalet) inşaatı veya modernizasyonu, raf ve yetiştirme ekipmanları, dut bahçesiyle entegre üretim altyapısı, koza toplama ve işleme ekipmanları.
Dikkat — Kısıtlı Nitelik: Yalnızca yeni tesis niteliğinde başvuru yapılabiliyor.
Uygun başvuru nitelikleri: Yalnızca yeni tesis. Hibe oranı: %50 – %65
11. Su Ürünleri Yetiştiriciliğine Yönelik Yatırımlar — Kırsal Ölçek (SÜY)
Küçük ve orta ölçekli aile işletmesi ölçeğindeki su ürünleri yatırımları için. Büyük ticari ölçek için A kategorisindeki SÜİ koduna bakın.
Desteklenen yatırımlar: Küçük ölçekli alabalık, yayın, tatlısu levreği yetiştirme havuzları, kültür balıkçılığı altyapısı, midye ve kara salyangozu üretim altyapısı.
Somut örnekler: Dere kenarında aile alabalık tesisi, köy göleti kafes balıkçılığı, küçük ölçekli sazan yetiştirme havuzları.
Yeni Tesis Ön İzni: Yeni tesis başvurularında İl Müdürlüğü’nden ön izin belgesi zorunludur. Başvurudan önce bu adımı tamamlayın.
Uygun başvuru nitelikleri: Yeni tesis, kısmen tamamlama, kapasite artırımı, teknoloji yenileme. Hibe oranı: %50 – %65
12. Tarımsal Amaçlı Örgütler İçin Makine Parkı Yatırımları (MP)
Bu kategori yalnızca tarımsal amaçlı örgütlerin — kooperatifler, tarımsal üretici birlikleri ve bunların üst birlikleri — başvurabileceği özel bir destek. Bireysel çiftçi başvuramaz.
Desteklenen yatırımlar: Kooperatif üyelerinin ortak kullanımına yönelik tarım makineleri parkı kurulumu ve modernizasyonu.
Kendi yürür makine alımı için özel kurallar: Frigorifik araç ile pikap ve taşıma römorku alımı belirli koşullarda hibe kapsamına girebiliyor. Kooperatifte en az 200 ortak, diğer örgütlerde en az 500 üye olması, aracın proje bütünlüğünün bir parçası olması ve İl Komisyonu onayı zorunlu. Yalnızca araç alımından oluşan proje kabul edilmiyor.
Uygun başvuru nitelikleri: Yeni tesis, teknoloji yenileme. Hibe oranı: %50 – %65
13. Tıbbi ve Aromatik Bitki Yetiştiriciliğine Yönelik Yatırımlar (TABY)
Türkiye’nin coğrafi zenginliği ve ihracat potansiyeliyle birlikte hızla büyüyen bir başvuru alanı.
Desteklenen yatırımlar:
Yetiştiricilik altyapısı olarak dikim ve sulama sistemi kurulumu (damla sulama), örtü altı yetiştiricilik altyapısı, fidanlık ve üretim alanı hazırlığı destekleniyor.
İşleme ve kurutma altyapısı olarak hasat sonrası kurutma tesisi, ayıklama ve eleme ekipmanları, damıtma ve uçucu yağ üretim ekipmanları, paketleme ve etiketleme makineleri hibe kapsamında.
Somut örnekler: Lavanta tarlası sulama sistemi ve hasat-kurutma tesisi, kekik ve adaçayı kurutma + paketleme hattı, nane ve biberiye damıtma ünitesi, şifalı bitki fidanlığı ve üretim altyapısı.
Uygun başvuru nitelikleri: Yeni tesis, kısmen tamamlama, kapasite artırımı, teknoloji yenileme. Hibe oranı: %50 – %65
A VE B KATEGORİLERİ — HIZLI KARŞILAŞTIRMA
| Özellik | A — Tarıma Dayalı Ekonomik | B — Kırsal Ekonomik Altyapı |
|---|---|---|
| Hedef ölçek | Orta-büyük işletme | Aile işletmesi / küçük ölçek |
| Konu kodu örnekleri | TÜİ, TÜY, YEÜ, SÜİ, HOG | AİFG, AÜİP, BSY, ESKÜ, SÜY, TABY |
| AB gıda standardı | Hayvansal işlemede zorunlu | Genellikle gerekmez |
| Makine parkı / kooperatif | Bu kategoride yok | MP kodu ile mümkün |
| Akıllı tarım desteği | Bu kategoride yok | BSY kodu ile mümkün |
| Güncel limitler | Her yıl tebliğle güncellenir | Her yıl tebliğle güncellenir |
Güncel Limitler İçin: Her yıl Şubat-Mart aylarında yayımlanan tebliği
www.tarimorman.gov.tr/TRGMadresinden takip edin ya da bizimle iletişime geçin — dönem açıldığında sizi bilgilendiririz.
Yatırımınızın Niteliği Ne? Bu Ayrım Hibe Oranınızı Etkiliyor
KKYDP, başvuruları 4 farklı nitelikte tanımlıyor. Her niteliğin inşaat giderlerine ayrı sınır uygulanıyor:
| Yatırım Niteliği | İnşaat Gider Sınırı | Kimler Başvurabilir? |
|---|---|---|
| Yeni tesis | Hibeye esas tutarın en fazla %80’i | İnşaatı başlamış sayılmayan projeler |
| Kısmen yapılmış yatırımın tamamlanması | Sınır yok (tamamlama + makine) | Yarım kalmış, ruhsatlı tesisler |
| Kapasite artırımı | En fazla %60 | Faal, ruhsatlı, kayıtlı işletmeler |
| Teknoloji yenileme / modernizasyon | En fazla %20 | Faal, ruhsatlı, kayıtlı işletmeler |
Önemli: Başvuru aşamasında avan proje sunulabilir. Ancak hibe sözleşmesi imzalanırken onaylı tatbikat projesi zorunludur. Tatbikat projesi; mimari, statik, mekanik tesisat, makine yerleşim planı ve elektrik tesisat projelerini kapsamalı ve ilgili meslek odalarına kayıtlı teknik personel tarafından onaylanmış olmalıdır.
Hangi Harcamalar Hibe Kapsamında, Hangileri Değil?
✅ Hibe Kapsamındaki (Uygun) Harcamalar: İnşaat ve yapım işleri (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatları esas alınarak), yeni makine ve ekipman alımı (referans fiyat listesine göre), taşıma ve montaj giderleri, soğuk zincir altyapısı, güneş paneli ve sulama sistemi ekipmanları, atık yönetim tesisleri, bakıcı evi inşaatı (hayvancılık yatırımlarında).
❌ Hibe Kapsamı Dışındaki (Uygun Olmayan) Harcamalar: KDV (hiçbir koşulda), arazi ve bina satın alma bedeli, ikinci el makine ve ekipman, kendi yürür makineler (tarımsal örgütler hariç), trafo satın alımları, yeni tesis dışındaki jeneratörler, mesken ve benzeri yapılar (bakıcı evi hariç), işletme giderleri (yem, ilaç, tohum, işçilik, canlı hayvan alımı), hammadde maliyetleri, faiz giderleri, banka komisyonları.
Referans Fiyat Uyarısı: Tebliğde, makine ve ekipman fiyatları için merkez veya il referans fiyat komisyonunca belirlenen listeler geçerlidir. Bu listeler üzerindeki teklifler hibe hesabına dahil edilmez. Bütçenizi kurarken referans fiyat listelerini esas almazsanız büyük bütçe açığıyla karşılaşırsınız — bu hatayı çok sık görüyoruz.
KKYDP Süreci Adım Adım — Resmi Prosedürün Gerçek Hali
Adım 1 — Başvuru Zamanı ve Sisteme Giriş
Bakanlık her yıl yeni tebliği Resmî Gazete’de yayımlar ve uygulama rehberini www.tarimorman.gov.tr adresinde yayımlayarak başvuru dönemini açar. Başvurular, veri giriş sistemi üzerinden online olarak yapılır. Her başvuruya sistem tarafından bir başvuru numarası verilir.
Başvuru aşamasında yüklenecek başlıca belgeler: Başvuru formu ve işletme planı (birbiriyle tutarlı ve uyumlu olması zorunlu), avan proje (mimari+makine yerleşim planı), tapu/kira sözleşmesi, Bakanlık kayıt belgeleri, 5403 sayılı Kanun kapsamında arazi izin belgesi veya muafiyet yazısı, taahhütnameler.
Adım 2 — İl Proje Değerlendirme Komisyonu
Başvurular; Vali Yardımcısı başkanlığında, Bakanlık il müdürü, il özel idaresi temsilcisi, ticaret-sanayi-çevre il müdürlükleri temsilcileri ve gerektiğinde üniversite temsilcilerinden oluşan İl Proje Değerlendirme Komisyonu tarafından incelenir. Komisyon başvuruların idari uygunluğunu, başvuru sahibinin uygunluğunu ve proje uygunluğunu kontrol ederek her başvuruya puan verir.
Adım 3 — Merkez Proje Değerlendirme Komisyonu
İllerden gelen listeler Merkez Proje Değerlendirme Komisyonu’nda Bakanlık politikaları ve üretim planlaması çerçevesinde yeniden değerlendirilir. Tüm projelerin nihai puanları burada kesinleşir. İl bütçeleri dikkate alınarak asil ve yedek listeler oluşturulur ve İl Müdürlüğü internet sitesinde yayımlanır.
Adım 4 — Hibe Sözleşmesi Öncesi Süreç
Desteklenmek üzere seçilen başvurucular, bildirimi takiben 20 iş günü içinde gerekli evrakları elden İl Müdürlüğü’ne teslim eder. İl Proje Yürütme Birimi, dosya ve saha üzerinde en fazla 20 iş günü süren uygunluk incelemesi yaparak yer tespit tutanağı düzenler.
Yer tespitinden sonraki 5 iş günü içinde hibe sözleşmesi imzalanır.
Adım 5 — Teminat Mektubu
Sözleşme imzalanmadan önce, hibeye esas proje tutarının %3’ü oranında banka teminat mektubu İl Müdürlüğü’ne verilmesi zorunludur. Bu tutarı önceden hazır bulundurun.
Örnek: 2 milyon TL hibeye esas proje tutarı için → 60.000 TL teminat mektubu.
Adım 6 — Yatırımın Gerçekleştirilmesi
Sözleşme imzasının ardından inşaata ve alımlara başlanabilir. Satın alma prosedürleri Tebliğ’in Satın Alma Esasları’na uygun yürütülmelidir. Her yatırımcı, dört ayda bir ilerleme raporu hazırlayarak İl Müdürlüğü’ne teslim etmekle yükümlüdür.
Adım 7 — Ödeme Talepleri ve Kontroller
Yatırımın belirli aşamaları tamamlandıkça ödeme icmal tablosu hazırlanır, İl Müdürlüğü yerinde kontrol yapar ve uygun bulunan harcamalar hibe oranıyla ödenir. Ödemeler Ziraat Bankası aracılığıyla yapılır.
Nihai ödeme ise yatırımın tamamlanması, nihai raporun teslimi ve son yerinde kontrolün ardından gerçekleşir.
Adım 8 — İzleme Süresi
Nihai ödemenin yapıldığı tarihten itibaren 5 yıl boyunca yatırım izlenir. Bu süre zarfında yılda en az 1–2 kez yerinde kontrol yapılır. Şartlara uyulmadığı tespit edilirse ödenen hibeler faiziyle birlikte geri alınır.
Bu 5 yıllık süre içinde:
- Tesis amaç dışı kullanılamaz
- Tesis satılamaz veya devredilemez (yasal istisnalar hariç)
- Üretim faaliyeti durdurulmamalıdır
Gerçekçi Zaman Çizelgesi:
| Aşama | Tahmini Süre |
|---|---|
| Başvuru → İl Komisyon değerlendirmesi | 1–2 ay |
| İl Komisyon → Merkez Komisyon sonucu | 1–2 ay |
| Sonuç → Evrak teslimi (20 iş günü) | ~1 ay |
| Evrak → Yer tespiti (20 iş günü) | ~1 ay |
| Yer tespiti → Sözleşme (5 iş günü) | ~1 hafta |
| Sözleşme → Yatırım tamamlanması | 12–18 ay |
| Nihai rapor → Son ödeme | 1–3 ay |
| Başvurudan son ödemeye tahmini toplam | 18–30 ay |
KKYDP’de Gerçek Sermaye Gereksinimi — Yanılmayın
Bu bölümü her yatırımcıyla başvurudan önce açıkça konuşuyoruz.
KKYDP sistemi “önce devlet para verir, sonra yaparsın” şeklinde çalışmıyor. Tam tersi: Önce siz harcarsınız, sonra devlet geri öder.
Buna ek olarak, sözleşme imzalanmadan önce proje tutarının %3’ü kadar banka teminat mektubu vermeniz gerekiyor. Bu teminat mektubu, izleme süresi boyunca bankada bloke kalır.
Peki gerçekte ne kadar sermaye gerekiyor?
Projenizin tamamını kendiniz finanse edebilecek durumda olmanız gerekiyor. Hibe oranınız %60 olsa bile önce %100’ü harcıyorsunuz; denetim ve onay süreci tamamlandıkça %60’ı geri alıyorsunuz. Bu süreçte herhangi bir noktada finansman açığı oluşursa proje duruyor.
Dört ayda bir ilerleme raporu veriyorsunuz. Kontrol heyeti geliyor. Harcamalar belgelere dayanmıyorsa veya referans fiyatlar aşılmışsa o kalemlerin hibesi düşürülüyor.
Sonuç: Tüm yatırımı bankada veya kredi güvencesiyle hazır tutmayan bir yatırımcı ciddi risk altındadır. Hibe, sonunda gelen bir ödüldür; başlangıç sermayesi değildir.
KKYDP Başvurusunda Neden Profesyonel Destek Gerekiyor?
Tebliğ, Uygulama Esasları ve Rehber Ekleri dahil KKYDP belgelerinin toplam sayfa sayısı yüzü aşıyor. Başvuru aşamasında yüklenecek belgeler, hibe sözleşmesinde sunulacak belgeler ve uygulama sürecindeki prosedürler birbirinden farklı. Her yıl güncellenen tebliğle kural değişiklikleri geliyor.
Biz bu süreci sizin yerinize yönetiyoruz:
Ücretsiz Ön Değerlendirme — Yatırım konunuzun hangi kodu altında değerlendirileceğini, yatırım niteliğinizi (yeni tesis mi, modernizasyon mu?), uygun hibe oranını ve başvuruyu güçlendirecek kriterleri belirliyoruz.
Arazi ve Ruhsat Kontrol — 5403 sayılı Kanun kapsamında arazi uygunluğunu, kiralık arazi şartlarını ve gerekli izinleri önceden kontrol ediyoruz. Ruhsat sorununu başvurudan sonra fark etmek ciddi zaman kayıplarına yol açıyor.
Teknik Proje Dosyası — Avan proje aşamasında mimari, makine yerleşim planı ve teknik rapor hazırlanıyor. Hibe sözleşmesi aşamasında ise onaylı tatbikat projesi zorunlu — bunu meslek odası onaylı teknik ekiple hazırlıyoruz.
İşletme Planı ve Başvuru Formu — İkisinin birbiriyle tutarlı ve uyumlu olması kritik. Merkez Komisyon değerlendirmesinde bu tutarsızlık doğrudan eleme sebebidir.
Referans Fiyat Optimizasyonu — Proje bütçesini referans fiyat listelerine uygun kuruyoruz. Listenin üzerindeki teklifler hibe dışına çıkar; bu farkı baştan bilerek bütçe planlamak zorundasınız.
Puan Optimizasyonu — Engellilik belgesi, 5 yıllık kesintisiz kayıt belgesi, genç girişimci statüsü gibi puan artırıcı kriterleri önceden analiz edip ilgili belgeleri tamamlıyoruz.
Sözleşme Sürecinde Destek — Yer tespiti hazırlığı, teminat mektubu süreci ve hibe sözleşmesi eklerinin eksiksiz tamamlanması.
Uygulama Sürecinde İzleme — Dört aylık ilerleme raporları, ödeme icmal tabloları, yerinde kontrol hazırlıkları ve nihai rapor.
KKYDP Dosyasını Kimin Hazırladığı Fark Yaratır
Ziraat Mühendisiyim. TR, AB, NOP ve JAS organik tarım standartlarında aktif denetçiyim. Hayvancılık tesislerinde, meyve bahçelerinde ve gıda işleme ünitelerinde sahada çalışıyorum.
Bu deneyim KKYDP başvurusunda şunu sağlıyor: Bir ahırın teknik gereksinimlerini, bir soğuk hava deposunun kapasitesini, bir zeytinyağı tesisinin üretim akışını fiilen bilen biri olarak projenizi hazırlıyorum. Kağıt üzerinde güzel görünen ama sahadaki gerçekliğe uymayan projeler, İl Komisyonu değerlendirmesinde düşük puan alıyor.
TKDK–IPARD, KKYDP ve Kalkınma Ajansı (DAP, GAP, KOP) hibelerinde tek çatı altında hizmet. Birden fazla kaynak için ayrı firma aramanıza gerek yok.
KKYDP Hakkında En Çok Sorulan Sorular
Aynı harcama kalemi için iki farklı hibeden yararlanılamaz. Ancak projenizin farklı bileşenleri farklı programlardan desteklenebilir. Bu planlamayı birlikte yapmalıyız.
Kesinlikle hayır. Sözleşme imzalanmadan önce yatırıma başlanması, ilgili harcamaların hibe dışında kalmasına neden olur. Bu kural Tebliğ’de açıkça düzenlenmiştir.
Başvuru aşamasında avan proje yeterlidir — genel yerleşim ve makine düzeni içerir, detaylı hesap gerekmez. Ama hibe sözleşmesi imzalanırken tatbikat projesi zorunludur; tüm mühendislik detaylarını, ölçüleri ve malzeme özelliklerini kapsamalı ve meslek odası onaylı olmalıdır.
Fazlası ayni katkı (öz kaynak) olarak değerlendirilir ve hibeden düşülür. Bütçeyi referans fiyata göre kurmak, başvuru öncesinin en kritik adımıdır.
Yer değişikliği hibe sözleşmesi öncesinde ve sonrasında belirli prosedürlere bağlıdır. Sözleşme öncesinde Bakanlık onayına tabiidir. Bu süreç yönetilmezse başvuru iptal edilebilir.
Başvuru dönemi resmi gazete ve Tarım bakanlığın resmi sayfasında yayımlanmaktadır. Güncel takvim için www.tarimorman.gov.tr/TRGM adresini takip edin. Bizimle iletişime geçtiğinizde güncel durumu birlikte değerlendiriyoruz.
Hayır. Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) veya Bakanlığın diğer kayıt sistemlerinden birine kayıtlı olmak zorunludur. Başvurudan önce kaydınızı tamamlayın.
Hibe sözleşmesi imzalanmadan önce, hibeye esas proje tutarının %3’ü oranında banka teminat mektubu zorunludur. Bu tutarı önceden hazır bulundurun.
2026/9 ve 2026/10 tebliğleri 3 Nisan 2026’da yayımlandı. Uygulama rehberi yayımlandığında kesin takvim netleşecek. Hazırlığa şimdi başlamak, avantaj sağlıyor.
Yatırım Planınız Var mı? Başvuru Hazırlığına Hemen Başlayalım
KKYDP başvurusu; avan proje, işletme planı, arazi izinleri ve puan optimizasyonu dahil en az 4–8 haftalık hazırlık gerektiriyor. Takvim açıklandığında hazır olan yatırımcı, komisyon değerlendirmesinde çok daha güçlü konuma geliyor.
Projenizin hangi konu kodu altında değerlendirileceğini, yatırım niteliğinizi, hibe oranınızı ve başvuruyu güçlendirecek kriterleri ücretsiz değerlendirelim.