Yatırımınız İçin
Doğru Ajans, Doğru Çağrı,
Doğru Proje
Türkiye’nin 26 kalkınma ajansı her yıl tarım, hayvancılık, gıda işleme ve kırsal kalkınma alanında yüzlerce milyon TL hibe dağıtıyor. Bu desteklere başvurmak herkese açık — ama başvuru süreci sandığınızdan çok daha teknik ve dikkat isteyen bir iş.
Rakamlarla Kalkınma Ajansları
Kalkınma Ajansı Desteği Nedir, Nasıl Çalışır?
Kalkınma ajansları, 5449 sayılı Kanun çerçevesinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda faaliyet gösteren kamu tüzel kişiliğine sahip kuruluşlardır. Türkiye genelinde NUTS-2 bölge sınıflandırmasına göre örgütlenmiş 26 ajans, 81 ili kapsar ve bölgesel gelişmişlik farklarını azaltmak amacıyla her yıl çeşitli destek programları açar.
Bu destekler TKDK veya Tarım Bakanlığı hibelerinden farklı bir mantıkla işler. Her ajans kendi bölgesinin önceliklerine göre destek programını belirler; tarımdan imalata, turizmden dijital dönüşüme geniş bir yelpazede çağrılar açılır. Tarım, hayvancılık ve ürün işleme yatırımları ise hemen her ajansın öncelikli destek alanları arasında yer alır.
Önemli fark: Kalkınma ajansı desteği geri ödemesiz hibedir. Proje sözleşmesindeki yükümlülüklerin yerine getirilmesi ve desteklenen yatırımın belirli süre faaliyette tutulması şartıyla alınan desteğin geri ödemesi yoktur.
Hibe oranı nasıl belirlenir? Genellikle yüzde 25 ile yüzde 75 arasında bir aralıkta değişir. Bölgenin gelişmişlik düzeyi, başvurucunun türü (kooperatif, kadın girişimci, genç çiftçi gibi öncelikli gruplar) ve projenin sektörü bu oranı doğrudan etkiler. Az gelişmiş bölgelerde ve öncelikli başvurucu kategorilerinde oran genellikle daha yüksek çıkar.
Çağrılar ne zaman açılır? Ajanslar yıllık döngüde program ilan eder. Ocak–Şubat aylarında program duyuruları gelir, Mart–Haziran döneminde başvurular alınır. Ancak her ajansın kendi takvimi farklıdır; bazıları yılın farklı dönemlerinde ek çağrı açar. Tüm güncel destekler ka.gov.tr/destekler adresinde yayımlanır.
Diğer desteklerle kombinasyon: Kalkınma ajansı çağrıları, TKDK–IPARD ve KKYDP ile belirli koşullar altında aynı anda kullanılabilir. Farklı bileşenler için farklı kaynaklara başvurmak mümkündür; ancak çifte finansman riskini önlemek için strateji önceden doğru kurgulanmalıdır.
Kalkınma Ajansları Hangi Destekleri Sağlar?
Her ajans aynı mekanizmaları kullanır; ancak hangi türde ne kadar destek açacağı bölge önceliklerine göre şekillenir. Doğru destek türüne başvurmak, başarılı projenin ilk adımıdır.
Proje Teklif Çağrısı (PTÇ)
Mali DestekHer ajansın yıllık bütçesinden ayırdığı en büyük destek dilimi. Rekabetçi bir süreçle değerlendirilen başvurulardan oluşur. Tarım, hayvancılık ve gıda işleme yatırımları için en yaygın başvuru kapısıdır. Hibe oranı çağrıya ve bölgeye göre değişir.
Teknik Destek Programı
Bedelsiz HizmetDoğrudan para transferi içermez. Ajans, bütçesiyle uzman hizmeti satın alarak başvuru sahibine sunar. Eğitim, danışmanlık, etüt-araştırma ve organizasyon hizmetlerini kapsar. Kamu kurumları ve STK’lar bu destekten en çok yararlanan kesimdir; uzman veya eğitimci olarak projelere dahil olmak da bu kapsamda değerlendirilebilir.
Güdümlü Proje Desteği
Doğrudan TeklifAjansın önceden belirlediği stratejik öncelikler için kilit aktörlerle hayata geçirilen projelerdir. Rekabetçi değerlendirmeye tabi değildir; ajans doğrudan teklif sunar. Bölge kalkınma planıyla örtüşen büyük ölçekli yatırımlar ve küme projeleri için değerlendirilir.
Doğrudan Faaliyet Desteği
Hızlı DestekAcil, kritik ve kısa vadeli ihtiyaçlar için tasarlanmış bir destek türüdür. Önceden planlanması mümkün olmayan gelişmelere karşı hızlı harekete geçmeyi sağlar. Çağrı dönemini beklemeden başvurulabildiğinden zaman açısından kritik durumlarda avantaj sunar.
Fizibilite Desteği
Ön HazırlıkBüyük yatırım kararı almadan önce ön fizibilite çalışması yaptırmak isteyen başvurucular için açılır. Ajans, bağımsız uzman desteğiyle yatırımın olgunluğunu ve bölgesel etkisini analiz eder. Mali destek başvurusundan önce projeyi güçlendirmek için önemli bir araçtır.
Çoklu Kaynak Stratejisi
KombinasyonAynı yatırımcı farklı proje bileşenleri için hem kalkınma ajansından hem KKYDP veya TKDK–IPARD desteğinden yararlanabilir. Hangi kalemin hangi kaynaktan alınacağı önceden doğru kurgulanmalıdır; yanlış yapılandırılmış dosya her iki başvuruyu da riske atar.
Kimler Kalkınma Ajansına Başvurabilir?
Kalkınma ajansı destekleri çağrıdan çağrıya farklılık gösterse de genel olarak geniş bir başvurucu yelpazesine açıktır. Hangi kategoride olduğunuzu bilmek, uygunluk kriterlerini çok daha hızlı anlamanızı sağlar.
Gerçek Kişi
Çiftçiler, bireysel yatırımcılar, genç girişimciler ve kadın girişimciler. Tarım ve hayvancılık çağrılarında sıklıkla öncelikli hedef kitle olarak tanımlanır. Şirket kurmadan da başvurulabilir.
Tüzel Kişi (Şirket)
Ltd. Şti., A.Ş. ve KOBİ statüsündeki işletmeler. Gıda işleme, tarıma dayalı sanayi ve ekipman yatırımları için en yaygın başvurucu profilidir. KOBİ belgesi ve mali tablolar önceden hazır olmalıdır.
Kooperatif
Tarımsal üretim, pazarlama ve işleme kooperatifleri. Birçok çağrıda öncelikli başvurucu statüsünde değerlendirilir; bazı programlarda daha yüksek hibe oranı tanınır. Üretici birlikleri de bu kapsamda yer alır.
Dernek ve Vakıf
Kâr amacı gütmeyen sivil toplum kuruluşları. Teknik destek, sosyal kalkınma ve eğitim projelerinde sıklıkla desteklenir. Kamu yararına çalışan statüsü ek avantaj sağlar.
Belediye ve Kamu Kurumları
İl özel idareleri, belediyeler, üniversiteler ve kamu araştırma kurumları. Teknik destek ve güdümlü projelerde ağırlıklı rol alır. Eş finansmanı genellikle ayni katkı olarak sağlar.
Üretici Örgütleri
Üretici birlikleri ve tarımsal amaçlı kooperatif birlikleri. KKYDP ile birlikte en avantajlı başvurucu gruplarından biri. Bakanlık kayıt sistemi ve üye sayısı kriterleri önceden kontrol edilmelidir.
Tarım, Hayvancılık ve Ürün İşlemede Desteklenen Başlıca Yatırımlar
🌱 Tarımsal Üretim
- ›Seracılık ve örtüaltı yetiştiriciliği
- ›Organik tarıma geçiş projeleri
- ›Meyvecilik, bağcılık ve bahçe tesisi
- ›Tıbbi ve aromatik bitki üretimi
- ›Su ürünleri yetiştiriciliği
- ›Mantar yetiştiriciliği
- ›Sertifikalı tohum ve fide üretimi
🐄 Hayvancılık
- ›Büyükbaş süt ve besi işletmesi
- ›Küçükbaş hayvancılık tesisleri
- ›Modern ahır ve ağıl inşaatı
- ›Damızlık materyal alımı
- ›Süt sağım ve soğutma ekipmanları
- ›Arıcılık tesisi ve ekipmanları
- ›Karma yem üretim tesisi
🏭 Ürün İşleme ve Pazarlama
- ›Et ve et ürünleri işleme tesisi
- ›Süt ve süt ürünleri işleme
- ›Meyve-sebze işleme ve kurutma
- ›Fındık, ceviz, badem işleme-paketleme
- ›Zeytinyağı üretim tesisi
- ›Bal işleme ve paketleme
- ›Soğuk hava deposu ve lojistik merkezi
🌄 Kırsal Kalkınma
- ›Ekoturizm ve kırsal turizm altyapısı
- ›El sanatları ve yerel ürün işleme
- ›Güneş enerjisi (agrivoltaik)
- ›Kooperatif ve birlik kapasite projeleri
- ›Yerel pazarlama ve e-ticaret altyapısı
- ›Tarımsal eğitim ve demonstrasyon
GAP, DAP, DOKAP ve KOP: Tarıma Özel Bölgesel Destekler
26 kalkınma ajansının yanı sıra dört büyük bölgesel kalkınma programı, doğrudan Tarım ve Orman Bakanlığı kanalıyla tarım ve hayvancılık yatırımlarını destekler. Bu programlar il bazlı ajanslardan bağımsız işler; doğru bölgedeyseniz her iki kanaldan da yararlanabilirsiniz.
Türkiye’nin 26 Kalkınma Ajansı
Her bölgenin ihtiyaçları, öncelikleri ve açtığı çağrılar birbirinden farklıdır. Doğru ajansı belirlemek başarılı bir başvurunun ilk adımıdır. Tüm güncel açık destekler ka.gov.tr/destekler adresinde yayımlanır.
🌊 Marmara ve Ege
| İSTKA | İstanbul |
| TRAKYAKA | Edirne, Kırklareli, Tekirdağ |
| GMKA | Balıkesir, Çanakkale |
| İZKA | İzmir |
| GEKA | Aydın, Denizli, Muğla |
| ZAFER | Afyonkarahisar, Kütahya, Manisa, Uşak |
| BEBKA | Bursa, Eskişehir, Bilecik |
| MARKA | Bolu, Düzce, Kocaeli, Sakarya, Yalova |
🌿 İç Anadolu ve Akdeniz
| ANKARAKA | Ankara |
| MEVKA | Karaman, Konya |
| AHİKA | Aksaray, Kırıkkale, Kırşehir, Niğde, Nevşehir |
| ORAN | Kayseri, Sivas, Yozgat |
| BAKA | Antalya, Burdur, Isparta |
| ÇKA | Adana, Mersin |
| DOGAKA | Hatay, Kahramanmaraş, Osmaniye |
🌲 Karadeniz
| BAKKA | Bartın, Karabük, Zonguldak |
| KUZKA | Çankırı, Kastamonu, Sinop |
| OKA | Amasya, Çorum, Samsun, Tokat |
| DOKA | Artvin, Giresun, Gümüşhane, Ordu, Rize, Trabzon |
🏔️ Doğu ve Güneydoğu Anadolu
| KUDAKA | Bayburt, Erzincan, Erzurum |
| SERKA | Ağrı, Ardahan, Iğdır, Kars |
| FKA | Bingöl, Elazığ, Malatya, Tunceli |
| DAKA | Bitlis, Hakkari, Muş, Van |
| İKA | Adıyaman, Gaziantep, Kilis |
| KARACADAĞ | Diyarbakır, Şanlıurfa |
| DİKA | Batman, Mardin, Şırnak, Siirt |
Fikrden Ödemeye Kadar Beş Adım
Kalkınma ajansı başvurusu hazırlamak; doğru programı bulmakla başlar, doğru belgeyle devam eder ve doğru raporlamayla tamamlanır. Her adımda yanınızdayız.
Uygunluk Analizi ve Program Seçimi
Yatırım fikrinizi, bölgenizi ve başvurucu türünüzü dinleyerek hangi ajansın hangi çağrısına uygun olduğunuzu belirliyoruz. TKDK, KKYDP ve ajans desteklerinin kombinasyon olasılıklarını değerlendiriyoruz. Bu aşama ücretsizdir.
Teknik Fizibilite ve İş Planı
Tarım ve hayvancılık yatırımlarının teknik fizibilitesini Ziraat Mühendisi kimliğimizle bizzat hazırlıyoruz. Kapasite hesabı, maliyet analizi, gelir-gider tablosu ve geri dönüş süresi projeksiyonu dosyanızın en güçlü bölümünü oluşturur.
Başvuru Dosyasının Hazırlanması
Proje özeti, faaliyet planı, bütçe tablosu ve tüm ekleriyle birlikte eksiksiz başvuru paketi hazırlanır. Her ajansın kendi format şartlarına uygun dosyalar üretilir, KAYS sistemi üzerinden başvuru girişi yapılır.
Değerlendirme Döneminde Takip
Ajansın ek belge veya bilgi talepleri karşılanır. Değerlendirme komisyonu sürecinde gerekli iletişim yürütülür. Sizi her aşamada bilgilendiririz; süpriz olmaz.
Sözleşme, Uygulama ve Raporlama
Hibe sözleşmesi hazırlığı, satın alma planı ve uygulama takvimi oluşturulur. Ara raporlar, ödeme talepleri ve nihai rapor süreçleri yönetilir. Olası denetim ziyaretlerine hazırlık yapılır.
Hangi ajansa başvuracağımızı, bütçeyi nasıl kurgulayacağımızı bilmiyorduk. Uygunluk analizinde hem kalkınma ajansı hem KKYDP için ayrı strateji önerdiler; hangi bileşeni hangi kaynaktan alacağımızı netleştirdiler. İkinci başvurumuzda fon aldık.
— Tarımsal İşleme İşletmesi Sahibi, TrabzonBaşvuru Takvimi — Genel Çerçeve
| Ocak–Şubat | Ajans yıllık program ilanları, teknik destek çağrıları |
| Mart–Haziran | Mali destek (PTÇ) çağrıları, başvuru son tarihleri |
| Temmuz–Eylül | Değerlendirme ve sözleşme dönemi, yeni teknik destek çağrıları |
| Ekim–Aralık | Uygulama, ödeme talepleri, bir sonraki yıl planlaması |
Her ajansın kendi takvimi farklıdır. Güncel açık destekler için ka.gov.tr/destekler adresini takip edin.
Dosya Doldurmuyoruz — Sahayı Bilen Bir Uzmanla Çalışıyorsunuz
Kalkınma ajansı başvurularında asıl fark, tarımsal üretim süreçlerini ve bölgesel dinamikleri gerçekten anlayan birinin dosyayı hazırlamasıyla ortaya çıkar.
Ziraat Mühendisi
Teknik fizibilite ve üretim hesaplarını başka firmadan almak zorunda değilsiniz. Tarım ve hayvancılık yatırımlarının teknik dosyasını bizzat hazırlıyoruz; daha az maliyet, daha tutarlı proje dosyası.
TKDK / IPARD Deneyimi
Onlarca üretici için TKDK proje hazırlama ve veri girişi deneyimimiz, kalkınma ajansı projelerine de yansır. İki programın aynı yatırım için nasıl birlikte kullanılabileceğini iyi biliyoruz.
Tek Çatı Altında Tam Hizmet
Fizibilite, iş planı, başvuru dosyası ve raporlama — tüm süreç tek elden yönetilir. Farklı danışmanlar, farklı firmalar arasında koordinasyon yükü taşımazsınız.
Tüm Türkiye — Uzaktan
26 ajans bölgesinin tamamında hizmet veriyoruz. Artvin’den Gaziantep’e, Kars’tan İzmir’e. Tüm görüşmeler telefon ve çevrimiçi ortamda yürütülür. Ön görüşmeler ücretsizdir.
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır. Kalkınma ajanslarının sağladığı mali destek hibe niteliğinde olup geri ödemesi yoktur. Ancak proje sözleşmesinde belirlenen yükümlülüklerin yerine getirilmesi ve desteklenen yatırımın belirli bir süre faaliyette tutulması şarttır. Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde hibe geri istenebilir.
Sabit değil, çağrıdan çağrıya değişir. Genellikle yüzde 25 ile yüzde 75 arasında bir aralıkta belirlenir. Bölgenin gelişmişlik düzeyi, başvurucunun türü ve projenin sektörü bu oranı etkiler. Az gelişmiş bölgelerde, kooperatiflerde, kadın ve genç girişimcilerde oran genellikle daha yüksek çıkar.
Aynı proje kalemi için iki farklı kaynaktan hibe almak çifte finansman sayıldığından mümkün değildir. Ancak farklı proje bileşenleri için farklı kaynaklara başvurmak mümkündür. Örneğin inşaat için KKYDP, makine-ekipman için kalkınma ajansı gibi. Bu stratejiyi önceden doğru kurmak kritik önem taşır; yanlış yapılandırılmış dosya her iki başvuruyu da riske atar.
Bu dört bölgesel programın kapsadığı illerde hem ilgili kalkınma ajansının yıllık çağrılarından hem de Tarım ve Orman Bakanlığı kanalıyla açılan bölgesel program desteklerinden yararlanabilirsiniz. Hayvancılık altyapısı yatırımlarında yüzde 50 hibe bu programlardan geliyor. Doğru planlama yapıldığında aynı yatırım için birden fazla kaynaktan destek alınabilir.
Hayır. Bireysel olarak gerçek kişi sıfatıyla başvurabilirsiniz. Ancak bazı çağrılar belirli başvurucu türlerine açık olabiliyor; çağrı rehberindeki uygunluk kriterlerini önceden incelemek gerekir. Kooperatif, dernek veya şirket olmak ise bazı çağrılarda ek avantaj sağlayabiliyor.
Projenin kapsamına göre 3 ila 8 hafta arasında değişir. Gerekli belgelerin (tapu, ruhsat, ticaret sicil, imza sirküleri vb.) önceden temin edilmiş olması bu süreci önemli ölçüde kısaltır. Çağrı son tarihlerini göz önüne alarak en az 6 hafta öncesinde sürece başlamak önerilir.
Teknik destek ağırlıklı olarak kamu kurumları, belediyeler, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarına açıktır. Ancak biz bu programlarda uzman veya eğitimci olarak projelere dahil olabiliyoruz. Eğer kuruluşunuz bu kategoriye giriyorsa teknik destek başvurusu da değerlendirilebilir.
Yatırımınız İçin Doğru Programı
Birlikte Belirleyelim
Bölgenizi, yatırım alanınızı ve başvurucu türünüzü kısaca anlatın — hangi ajans programlarına uygun olduğunuzu ve sonraki adımları ücretsiz olarak değerlendirelim. Tüm ön görüşmeler telefon ve çevrimiçi ortamda yürütülmektedir.
Diğer hizmetlerimiz: KKYDP Proje Danışmanlığı · İletişim